Welke noden hebben mantelzorgers?
Nood aan informatie
Mantelzorgers hebben een grote nood aan informatie. Dat merken wij, als vereniging voor mantelzorgers en gebruikers, bijna dagelijks aan de telefoons die bij ons binnenkomen en ook tijdens de vormingen die wij organiseren.
Het begrip ‘mantelzorg’ is nog steeds niet goed gekend bij de doelgroep, maar ook niet bij professionele hulpverleners. Op die manier lopen de mantelzorgers vaak vergoedingen en tegemoetkomingen mis waar ze eigenlijk recht op hebben. Zo gebeurt het ook regelmatig dat mantelzorgers en zorgbehoevenden niet het verschil weten tussen de Vlaamse Zorgverzekering en de provinciale en/of gemeentelijke mantelzorgpremie.
Sommige mantelzorgers vinden de zoektocht naar informatie belastend en tijdrovend en de juiste informatie vinden berust vaak op toeval. Anderen worden dan weer overladen met informatie, zodat ze door de bomen vaak het bos niet meer zien.
Vooral de informatie die mantelzorgers tijdens vormingen onderling kunnen uitwisselen, wordt positief ervaren, maar ook wat vermeld wordt in de brochures en het ledenblad van Liever Thuis LM.
Nood aan waardering en erkenning
Uit een onderzoek blijkt dat negen op de tien Vlamingen vindt dat mantelzorgers meer waardering moeten krijgen voor hetgeen zij doen en dat zowel van de overheid als van de zorgbehoevende en de omgeving van de mantelzorger. Die waardering en erkenning kan bestaan uit een financiële beloning, professionele ondersteuning en een kleine attentie.
Velen zijn er ook van overtuigd dat mantelzorgers een speciaal sociaal statuut zouden moeten krijgen, zodat ze meer rechten hebben. Een voorbeeld hiervan is een meer soepele regeling voor het opnemen van tijdskrediet.
Nood aan verademingskansen
Meer dan de helft van de mantelzorgers geeft aan nood te hebben aan een moment voor zichzelf. Hier komen we op het terrein van de respijtzorg. Anne Dedry omschrijft respijtzorg in ‘Zorg voor adempauze. Tussen daad en droom’ als volgt: “Alle mogelijkheden tot tijdelijke en volledige overname van de zorg van een mantelzorger met het doel om die mantelzorger vrijaf te geven en even op adem te laten komen”. Dat kan op twee manieren. De mantelzorger kan beroep doen op een ander familielid, een goede vriend of een behulpzame buur of de zorgbehoevende kan tijdelijk opgenomen worden in een voorziening. De meest gekende voorzieningen zijn de centra voor kortverblijf en de voorzieningen voor dag- en nachtopvang en voor vakantie- en weekendopvang. Maar de zorgbehoevende kan tegenwoordig ook terecht in gastgezinnen en op zorgboerderijen.
Er zijn echter enkele problemen die maken dat mantelzorgers er vaak niet toe komen om tijd te hebben voor zichzelf. Zo is het niet altijd eenvoudig om iemand te vinden die de zorg voor de hulpbehoevende even wil overnemen. Ook het aanbod van de voorzieningen uit de eigen streek is bij mantelzorgers vaak slecht gekend en bij deze instellingen komt men regelmatig op een wachtlijst te staan. Als dat allemaal geen probleem is, dan kan de zorgbehoevende zelf nog voor een obstakel vormen. Hij/zij kan immers weigeren door iemand anders geholpen te worden.