Respijtzorg: Wat zijn de mogelijkheden?
De grote vakantie zit er alweer bijna een maand op. Tijdens die vakantie kunnen de kinderen genieten van het zorgeloze leven; ze moeten immers niet naar school. Ook vele volwassenen maken een reis of ondernemen een uitstap. De meeste mantelzorgers, daarentegen, hebben geen tijd om eens een moment te nemen voor zichzelf, want zij moeten voor een zorgbehoevende persoon zorgen. Toch bestaan er heel wat mogelijkheden om een ogenblik voor jezelf te hebben. We noemen ze ‘respijtzorg’.
Wat is respijtzorg?
Respijtzorg komt net als het woord ‘mantelzorger’ van bij onze noorderburen. Met respijtzorg of zorg voor adempauze bedoelen we alle mogelijkheden tot tijdelijke en volledige overname van de zorg van een mantelzorger met het doel om die mantelzorger vrijaf te geven en even op adem te laten komen.
Wat zijn de mogelijkheden?
Binnen de respijtzorg vinden we twee grote categorieën: de vervangende mantelzorgers en de voorzieningen.
De vervangende mantelzorgers zijn de personen die voor een korte periode jouw plaats als mantelzorger innemen, omdat je in het beste geval op vakantie bent of in het slechtste geval in het ziekenhuis ligt. Het gaat hier vooral om andere familieleden (broers, zussen, kinderen, ...) of om goede kennissen (een sympathieke buur, een toffe vriend of vriendin). In sommige gevallen kan je ook een vrijwilliger die regelmatig aan huis komt hierover aanspreken. Personen met Alzheimer kunnen ook beroep doen op een “baluchonneuse”: zie artikel over Baluchon Alzheimer uit Liever Thuis nr. 1 van 2007.
Nadine is 50 jaar en zorgt voor haar schoonmoeder van 81 jaar, die licht zorgbehoevend is. De schoonmoeder woont aan de overkant van de straat. Nadine vindt de zorg niet te zwaar. Omdat zij de bakkerij van haar schoonouders heeft overgenomen, is zij aan huis gebonden en kan zij de zorg erbij nemen. Bovendien krijgt zij de nodige hulp van de schoonfamilie.
Als de zorg te zwaar wordt, heeft de familie beslist dat er wordt gekozen voor opname in een rusthuis.
Als je niemand kent die voor de zorgbehoevende persoon kan zorgen tijdens jouw afwezigheid, kan je misschien wel terecht bij een voorziening. Het best bekend zijn de centra voor kortverblijf. Deze centra zijn vooral gericht op de verzorging en begeleiding van bejaarden. Daarnaast bestaan er ook voorzieningen voor dag- en nachtopvang en voor vakantie- en weekendopvang. Deze centra zijn bedoeld voor de opvang van alle zorgbehoevenden.
Ten slotte kan je ook een beroep doen op zorgboerderijen en gastgezinnen. Een zorgboerderij is een land- of tuinbouwbedrijf waar mensen met een zorgvraag een passende dagbesteding vinden en/of meewerken. Bijvoorbeeld door eieren te rapen, dieren te voeren of planten op te potten. Ieder met zijn eigen mogelijkheden.
Een gastgezin of welkomgezin is een gezin of een alleenstaande die in zijn woning ruimte heeft om een zorgbehoevende op te vangen. Deze vorm van respijtzorg kan allerlei vormen aannemen: enkel kortopvang of nachtopvang bieden, enkel een maaltijd gebruiken of een halve of volledige dag met de zorgbehoevende doorbrengen.
Indien je gebruik wenst te maken van een voorziening of je zou graag meer informatie hebben over het aanbod van voorzieningen in jouw omgeving, neem dan contact op met de sociale dienst van jouw Liberale Mutualiteit. Daar verneem je ook hoeveel jouw ziekenfonds ervoor terugbetaalt.
Suzanne, een vrouw van 58 jaar, heeft tot vorig jaar voor haar moeder gezorgd. De moeder is nu 95 jaar en opgenomen in een rustoord. Dit was geen vanzelfsprekende keuze voor de familieleden.
De moeder werd de vorige jaren tijdens de vakantie telkens opgenomen in het centrum voor kortverblijf van het rustoord. Ze vond het daar zo fijn dat de familie besloot om haar in het rustoord op te nemen op het moment dat de zorg thuis te zwaar werd.