Ontspoorde zorg: zwijgen biedt geen uitkomst
Ontspoorde zorg
Je zorgt zeer graag en met volle overtuiging voor een (chronisch) zieke of zorgbehoevende persoon, waardoor je de rol van (centrale) mantelzorger opneemt. Hiertoe ga je vanuit liefde, vertrouwen en met de beste bedoelingen een vaak zwaar engagement aan. Je verdient hiervoor dan ook het meeste respect van je omgeving en de samenleving.
Hierbij mogen we als samenleving echter niet uit het oog verliezen dat mantelzorgers vaak geleidelijk aan deze rol opnemen of dat degene die zogezegd over de meeste tijd beschikt deze rol krijgt toegewezen. In dit licht beschouwd, beginnen mantelzorgers dan ook vaak onvoorbereid aan hun taak. Wanneer de zorgbehoevendheid toeneemt en er steeds meer van de mantelzorger gevraagd wordt, kan het gebeuren dat de mantelzorger een grens bereikt waardoor de verzorging niet meer optimaal kan verlopen. Er is dan sprake van een onevenwicht tussen de draagkracht en de draaglast van de mantelzorger. Wanneer op dit moment, omwille van de verhoogde stress, een aantal zaken in de zorgsituatie en -relatie fout beginnen te lopen, spreken we van ‘ontspoorde zorg’. In dit kader is het belangrijk dat je als mantelzorger ook voor jezelf zorgt en tijdig de nodige ondersteuning inroept. Hiervoor kan een beroep gedaan worden op je mantelzorgvereniging en tal van andere diensten zoals het CAW/sociale dienst van je mutualiteit, de dienst voor thuisverpleging, de dienst voor gezinszorg, de poetsdienst, ...
Ouderenmis(be)handeling
Wanneer er in de thuissituatie bewust of onbewust op een niet-correcte manier met ouderen wordt omgegaan in een context van een vertrouwensrelatie en/of professionele relatie en deze ouderen dit als hinderlijk ervaren, spreken we van ‘ouderenmis(be)handeling’. Ontspoorde zorg kan hierbij dan gezien worden als een onbewuste, niet-intentionele vorm van mis(be)handeling.
Ouderenmis(be)handeling is een fenomeen dat de laatste jaren meer en meer terecht aandacht krijgt in onze samenleving, omdat het onaanvaardbaar is dat ouderen op een ongepaste manier worden behandeld of hen juist bepaalde handelingen worden ontzegd. Dit klinkt misschien cru gesteld, daarom is enige nuancering op zijn plaats. Door het gebruik van de term ‘mis(be)handeling’ wordt juist aangegeven dat het niet op de juiste manier omgaan met de oudere ook onbewust kan gebeuren. Zeker in het geval van ontspoorde zorg gaat het om al dan niet gestelde feiten vanuit een zekere onkunde (bijvoorbeeld niet weten hoe men een zwaar zorgbehoevende persoon correct moet optillen), onwetendheid (bijvoorbeeld niet weten dat de zorgbehoevende persoon aangepaste medicatie nodig heeft) of onmacht (bijvoorbeeld het niet goed kunnen aanvaarden van de zware zorgafhankelijkheid van de voorheen zeer actieve oudere).
Als ouderen niet correct behandeld worden op een aantal levensdomeinen, kan dat
ernstige gevolgen met zich meebrengen op lichamelijk, psychisch, emotioneel en
financieel vlak. Het is daarom van belang dat zijzelf maar ook hun omgeving
tijdig hulp durven inroepen. Er zijn immers wel degelijk oplossingen voorhanden
die de situatie van de zorgbehoevende oudere positief kunnen veranderen. Zwijgen
biedt dan ook geen uitkomst!
Vlaams Meldpunt Ouderenmis(be)handeling
In Vlaanderen werkt het Vlaams Meldpunt Ouderenmis(be)handeling al enkele jaren rond deze problematiek. Het Meldpunt profileert zich als een expertisecentrum ter zake en werd door de Vlaamse overheid aangesteld om alle meldingen van (vermoedens van) mis(be)handeling te registreren en, indien gewenst, informatie en advies te geven en te zorgen voor het opstarten van de meest aangewezen hulpverlening. Daarnaast staat het Meldpunt in voor preventiecampagnes en het aanbieden van vorming wat de problematiek betreft.
Het Vlaams Meldpunt kan je bereiken via het centrale oproepnummer 078/15 15 70 en via e-mail op meldpuntomb@skynet.be. Je vindt ook heel wat informatie terug op de website www.meldpuntouderenmishandeling.be. Je kan het meldpunt ook schrijven of een bezoek brengen: Grotenbergestraat 24 te 9620 Zottegem.