Liberale Mutualiteiten zetten milieuziekten op Europese politieke agenda
De laatste 20 jaar worden we alsmaar meer geconfronteerd met vage gezondheidsklachten en met ernstige, chronische ziekten. Deze hebben doorgaans geen aanwijsbare oorzaak. We denken hierbij aan reuma, chronische vermoeidheid en allerlei allergieën. De klachten van patiënten worden niet altijd ernstig genomen, aangezien artsen er soms niet in slagen een duidelijke oorzaak te vinden. Vanuit wetenschappelijk standpunt zijn deze ziekten dan ook moeilijk te verklaren.
Dikwijls ligt de oorzaak bij ziekmakende factoren in de leefomgeving van de patiënt. Daarom hebben een aantal landen, zoals onder meer Duitsland, Luxemburg en Zweden, een milieugeneeskunde ontwikkeld. Deze nieuwe benadering van de geneeskunde beperkt zich overigens niet tot de meest flagrante vormen van vervuiling, zoals schoorsteenrook en lozing van ongezuiverde afvalwaters.
Europa: milieu en gezondheid
Sinds 1997 staan ziekten ten gevolge van milieuvervuiling hoog op de prioriteitenlijst inzake volksgezondheid van de Europese commissie. In juni 2004 ratificeerde deze commissie het eerste Europese actieplan voor milieu en gezondheid 2004-2010.
Milieuziekten zijn één van de grootste paradoxen van onze Westerse beschaving. Onze gezondheidsstelsels zijn bij de meest doeltreffende ter wereld en we hebben alle troeven in handen om goed zorg te dragen voor ons lichaam. Toch worden wij ondermijnd door milieuziekten die beetje bij beetje onze gezondheid aantasten. De cijfers spreken voor zich: er werd berekend dat de levensverwachting in België met 15 maanden wordt ingekort door de aanwezigheid van fijn stof in de lucht, bijvoorbeeld afkomstig van brandstof zoals diesel. Op het vlak van luchtvervuiling is België overigens één van de slechtste leerlingen van de Europese klas.
Vandaag wordt algemeen aanvaard dat de ziektes waarmee we kampen niet alleen door bacteriën, virussen of parasieten worden veroorzaakt, maar dat ook het milieu een negatieve invloed heeft op onze gezondheid. De lucht die we elke dag inademen, onze voeding, cosmetica en schoonmaakproducten die we gebruiken, de gebouwen waarin we leven, zijn allemaal elementen waarmee we dagelijks geconfronteerd worden. Men vertrouwde te lang op de strenge reglementering en de veiligheidsmaatregelen voor specifieke stoffen waaraan mensen werden blootgesteld. Het gecontroleerde gebruik van chemische producten is hiervan een voorbeeld. Men heeft ondertussen ook ingezien dat een regelmatige blootstelling aan een kleine dosis toxische stoffen (onder de toegelaten drempel) ook schadelijke gevolgen kan hebben voor de gezondheid.
Veel van de schadelijke stoffen zitten ons letterlijk op de huid. De milieugeneeskunde onderzoekt daarom de permanente blootstelling aan kleine dosissen giftige stoffen en hun onderlinge wisselwerking. Bepaalde producten versterken immers in combinatie met elkaar de giftige werking. Volgens recente gegevens zou zelfs tot 80 % van de kankers in de Westerse landen te wijten zijn aan milieuoorzaken. Onze politici, de artsen en de ziekenfondsen vonden de toestand alleszins alarmerend genoeg om op 17 januari 2006 in de Senaat een studiedag te wijten aan het thema ‘Milieu en chronische aandoeningen: een uitdaging voor de volksgezondheid’.
Milieuziekten op de Europese agenda
Op de 15de buitengewone algemene vergadering van de Association Internationale de la Mutualité (AIM), die plaatsvond op 22 oktober 2009 te Brussel, hebben de Liberale Mutualiteiten de problematiek van het causaal verband tussen milieu en gezondheid onder de aandacht gebracht. Via een workshop-seminarie zal de AIM in de eerste helft van 2010 onderzoeken wat de impact en de effecten van het milieu op onze gezondheid zijn en welke rol is weggelegd voor de mutualiteiten. De resultaten van dit seminarie zullen vertaald worden in concrete aanbevelingen en vervolgstappen voor de overheden, de industrie en het grote publiek.
De Liberale Mutualiteiten en de AIM kaderen deze bijeenkomst over milieuziekten ook binnen het Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie in de tweede helft van 2010. De Belgische regering zal dan ook worden aangesproken om de problematiek op de agenda te zetten tijdens de periode van het voorzitterschap.
Bron: boek ‘Gezondheid is geen koopwaar’ van Geert Messiaen, secretaris-generaal van de Landsbond van Liberale Mutualiteiten