Fit in je hoofd, ook als mantelzorger
Als mantelzorger heb je het niet altijd even gemakkelijk. Je zorgt vaak vele uren voor een persoon die je na aan het hart ligt, maar je vergeet daarbij regelmatig eens aan jezelf te denken. Hierdoor kan de zorg soms na verloop van tijd te zwaar worden. Hier vind je 8 tips die je goed van pas kunnen komen om fit in je hoofd te blijven.
1. Vind jezelf oké
Als mantelzorger doe je altijd je best om de zorgtaak zo goed mogelijk uit te voeren en om het de zorgbehoevende persoon steeds naar zijn of haar zin te maken. Die persoon heeft het immers door zijn ziekte of handicap al niet gemakkelijk, dus probeer je voor hem of haar het leven een beetje gemakkelijker en mooier te maken. Dat wordt echter niet altijd door de zorgbehoevende persoon of door zijn of haar omgeving gewaardeerd. Ondanks dat je het vaak zo perfect wil doen, maak je wel eens fouten. Niemand is immers perfect en dat kan en mag ook niet van jou verwacht worden. Ook al zou je het willen, veranderen kan je zomaar niet. Dus moet je in de eerste plaats van jezelf vinden dat je je zorgtaak naar behoren uitvoert.
2. Praat erover
Als je het als mantelzorger moeilijk hebt met de opmerkingen van de zorgbehoevende persoon of van personen uit je omgeving, is het best hierover te praten met hen. In je hoofd kan je van een mug immers een olifant maken. Vaak kunnen zaken die voor jou onoverkomelijk lijken eenvoudig opgelost worden door erover te praten. Als jij niet zegt dat jij een hekel hebt aan een bepaalde opmerking of als jij niet duidelijk maakt dat de zorg voor jou momenteel te zwaar is, zal er niets veranderen. De ander is zich soms van geen kwaad bewust. Het gegeven dat jij erover in gesprek wil gaan, zal de ander eerder zien als een teken van sterkte dan van zwakte.
3. Ontspan en probeer eens iets nieuws uit
Niemand kan 24 uur op 24 en 7 dagen op 7 voor iemand anders zorgen. Neem ook de tijd om eens te ontspannen. Niemand zal het je kwalijk nemen dat je de zorg eens aan een ander (een professionele hulpverlener, een familielid of een buur) overlaat. Als je niet weet waarmee je je kan ontspannen, probeer dan eens iets nieuws uit. Gaan fitnessen, Chinees leren, de tango leren dansen, … Alles is mogelijk, gaande van een taart bakken tot bloemschikken. Doe vooral iets wat je graag doet. Zo krijg je het gevoel dat je uniek bent en dat je leeft.
4. Reken op je vrienden
Hoe vaak horen we het niet van mantelzorgers dat hun vrienden hen hebben laten vallen op het moment dat ze een zorgtaak opnamen. Maar je kan het in principe ook omdraaien. Hebben de mantelzorgers zelf nog contact opgenomen met hun vrienden of hadden ze daarvoor geen tijd? Zolang jij het zelf niet zegt, kunnen je vrienden ook niet weten hoe jij je voelt en hoeveel behoefte je hebt aan contact. Het is een feit dat als je het moeilijk hebt, het juist meer moeite kost om contact te zoeken met je vrienden, want volgens jou zal je hen toch alleen maar tot last zijn. Toch moet je het doen. Er is niets dat je meer kracht geeft dan je door je vrienden aanvaard en begrepen te voelen.
5. Durf “nee” te zeggen
Veel personen hebben schrik om “nee” te zeggen, want dan denken ze dat de ander kwaad zal zijn en dat er ruzie van zal komen. Door altijd en tegen iedereen “ja” te zeggen, houd je iedereen wel te vriend, behalve één persoon niet: jezelf. Personen die het goed met je menen, begrijpen het als je af en toe eens “nee” zegt. Ook als de zorgbehoevende persoon iets vraagt, moet je af en toe eens durven weigeren. Je hebt immers buiten de zorgsituatie nog een eigen leven.
6. Durf hulp te vragen
Als de zorg je even boven het hoofd groeit, durf dan hulp in te roepen van professionele hulpverleners, familie of vrienden. Wacht niet met hulp zoeken tot wanneer de emmer overloopt, maar neem tijdig maatregelen. Maak duidelijke afspraken met personen die je met de zorg kunnen helpen.
7. Maak een onderscheid tussen dringende en belangrijke zaken
In een zorgsituatie moeten er allerlei belangrijke zaken gebeuren, maar vaak zijn die niet altijd even dringend. De zorgbehoevende persoon heeft dagelijks zijn verzorging nodig, maar is het echt nodig dat je ’s avonds om 10 uur nog begint te strijken wanneer de zorgbehoevende persoon nog nette kleren heeft voor de volgende dag? Stel prioriteiten.
8. Gun jezelf rust
Voel je je soms overbelast? Slorpt de zorgsituatie te veel tijd op? Zo krijg je stress. Je wordt daardoor prikkelbaar en slechtgehumeurd. Maak regelmatig een moment vrij voor jezelf en las dan activiteiten in die je helpen tot rust te komen: lezen, naar muziek luisteren en eventueel meezingen, een bad nemen, … Zo vermijd je dat de spanning zich ophoopt.
Houd steeds deze stelling in gedachten: een goede mantelzorger is iemand die naast de zorg voor de zorgbehoevende persoon ook goed voor zichzelf zorgt.