Enkele belangrijke begrippen m.b.t. mantelzorg
Diensten voor gezinszorg
De diensten voor gezinszorg (vroegere gezins- en bejaardenhulp) kunnen je thuis bijstaan in de huishouding en in de persoonsverzorging. Zij bieden ook een algemene psychosociale en pedagogische ondersteuning. Een gezins- en bejaardenhelper/-ster wordt nu ‘verzorgende’ genoemd.
Dit is een professionele kracht die op deskundige wijze kan instaan voor o.m. de bereiding van maaltijden, boodschappen en de was en de strijk. Daarnaast kan deze persoon ook instaan voor het onderhoud van de woning, de persoonsverzorging van de zieke, gehandicapte of bejaarde persoon en de aandacht en de zorg voor de kinderen. De verzorgende kan ook helpen bij het scheppen van een aangename en rustige sfeer in huis en bij administratieve taken.
In zijn/haar taak wordt de verzorgende ondersteund en begeleid door een maatschappelijk werker. Die beluistert je hulpvraag en zoekt samen met jou hoe je het best geholpen wordt. Hij/zij kan je ook informeren over andere bestaande mogelijkheden in de thuiszorg.
Eerste lijn
Het geheel van voorzieningen dat voor de hulpvrager de eerste opvang verzekert bij nood aan professionele hulp. De eerste lijn bevindt zich tussen niet-professionele hulpverlening enerzijds en specialistische hulpverlening anderzijds.
Formele zorg / professionele zorg
De zorg verleend door personen voor wie dit een vorm van betaalde arbeid is. Zij hebben hiervoor een diploma en meestal werd vastgelegd welke handelingen zij wel en niet mogen uitvoeren.
Gebruiker
Iedere natuurlijke persoon die vanuit een bepaalde nood een beroep doet op diensten in de thuiszorg.
Informele zorg / niet-professionele zorg
De zorg verleend door zorgverstrekkers die hiervoor geen professioneel statuut hebben. Ze worden niet betaald voor hun dienstverlening. Ze verlenen hulp omdat ze een familiale en/of affectieve band hebben met de zorgbehoevende persoon of vanuit een idealistische inzet. Onder informele zorg verstaan we zowel de zelfzorg, de mantelzorg als het (georganiseerd) vrijwilligerswerk. Deze zorg wordt dus verleend door gezinsleden, familieleden, buren, vrienden, vrijwilligers, ...
Mantelzorg
Hulp- en dienstverlening die geboden wordt door het beschikbaar natuurlijk zorgmilieu, zoals de partners, één of beide ouders, familieleden, buren en vrienden. Het gaat hier om hulp en bijstand op een niet-professionele wijze en niet georganiseerd door een vrijwilligersorganisatie.
Mantelzorger
Een persoon die op regelmatige basis extra zorg geeft (bovenop de gewone gangbare zorg) aan een hulpbehoevende persoon uit zijn/haar directe omgeving. De zorgverlening vloeit hierbij voort uit de sociale relatie die hij/zij heeft met de hulpbehoevende persoon. Deze mantelzorger doet dit buiten het kader van een hulpverlenend beroep en buiten het kader van het georganiseerd vrijwilligerswerk.
Palliatief
Deze term komt van het Latijnse woord ‘pallium’ dat mantel of deken betekent. Palliatief heeft de betekenis gekregen van een verzachtende begeleiding bij het sterven, terwijl de eigenlijke betekenis ‘pijnbestrijding’ is.
Palliatieve zorg
De actieve, continue en totale zorg voor mensen in een vergevorderd stadium van hun ziekte, wanneer een genezing niet meer mogelijk is.
Persoon met een chronische ziekte
Een persoon die lijdt aan een aandoening die de persoon fysiek en/of psychisch aantast. De aandoening kan diagnostisch al dan niet vastgesteld worden, ze houdt een langdurige zorg en/of medische controle in en veroorzaakt zichtbare en/of onzichtbare beperkingen. Er is geen zekerheid op een geheel of gedeeltelijk herstel. De aandoening kan progressief, wisselend of stabiel verlopen. Ze kan al dan niet leiden tot een geheel of gedeeltelijk verlies van autonomie, ze kan een vermindering van de levenskwaliteit veroorzaken en ze kan ernstige gevolgen hebben op het medisch, sociaal en/of financieel vlak voor de betrokkene en zijn/haar omgeving.
Professionele zorgverlener
Een persoon die tewerkgesteld is in een organisatie die hulp en diensten aanbiedt.
Respijtzorg
Alle mogelijkheden tot tijdelijke en volledige overname van de zorg van een mantelzorger met het doel om die mantelzorger vrijaf te geven en even op adem te laten komen.
Thuisverpleging
De verpleegkundige zorgen aan huis, verleend door een dienst voor thuisverpleging of een zelfstandige thuisverpleegkundige.
Thuiszorg
Het geheel van activiteiten ter ondersteuning van de zelfzorg van de zorgbehoevende persoon in het thuismilieu. Dit betekent dat thuiszorg ook bedoeld is om zwaar zorgbehoevende personen thuis te laten wonen, met behulp van familieleden die al dan niet ondersteund of bijgestaan worden door professionele diensten en/of vrijwilligers.
Verzorgende
Een persoon die hulp- en dienstverlening verstrekt op vlak van personenverzorging, huishoudelijke hulpverlening, psychologische ondersteuning en/of algemene (ped)agogische ondersteuning in het natuurlijke thuismilieu van de gebruiker of binnen een residentiële instelling. De vroegere gezinshelper/gezinshelpster, familiaal helper/helpster of bejaardenhelper/bejaardenhelpster worden nu verzorgenden genoemd.
Zelfzorg
De zorg waarvoor de zorgbehoevende persoon zelf (nog) kan instaan, de beslissingen en acties in het dagelijks leven om te voorzien in de eigen basisbehoeften. In een thuiszorgsituatie is het stimuleren van de zelfzorg, in de mate van het mogelijke, heel belangrijk.
Zorgbehoevende persoon
Een persoon die afhankelijk wordt en/of zorg nodig heeft.
Zorgenplan
Een zorgcontract tussen de zorgbehoevende persoon, zijn familie en de betrokken hulp- en zorgverleners en/of vrijwilligers.