Cholesterol, zo werk je eraan!
 

Bij mannen en vrouwen vormen hart- en vaatziekten een belangrijke doodsoorzaak. Indien je een te hoog cholesterolgehalte in het bloed hebt, kan de kans groter zijn op hart- en vaatziekten. Een teveel aan cholesterol kan ervoor zorgen dat de aders dichtslibben (artherosclerose of slagaderverkalking).

Meer dan 50 % van de Belgen heeft een te hoog cholesterolgehalte in het bloed. Sommige risicofactoren heb je echter niet in de hand zoals erfelijkheid, leeftijd en geslacht. Waar je wel iets kan aan doen, zijn volgende zaken:

• probeer niet te roken of te stoppen met roken;

• probeer gezond te eten (let op vetten en suikers);

• neem voldoende lichaamsactiviteit, zoals fietsen, wandelen, ...;

• verminder het zoutgebruik;

• probeer geen te vette maaltijden klaar te maken;

• let op het lichaamsgewicht;

• laat regelmatig je bloeddruk controleren.

Voor iedereen wordt aanbevolen niet meer dan 30 % van alle nodige energie uit vet te halen.  Dat betekent dat je zuinig moet omspringen met vet. Niet alleen het vetstofverbruik, maar ook de verborgen vetten (in eieren, vleeswaren, volle melkproducten, volvette kazen, fantasiebrood, gebak en koekjes) moeten verminderd worden. Dit betekent niet dat je volledig vetvrij moet eten, we hebben immers vetten nodig, maar gebruik vooral vetten van plantaardige oorsprong.

De vetten in onze voeding zijn opgebouwd uit verzadigde en onverzadigde vetzuren.

De verzadigde vetzuren doen het cholesterolgehalte in het bloed stijgen. Daarom is het belangrijk om deze vetzuren zoveel mogelijk te mijden en overwegend onverzadigde vetten te gebruiken. We zetten deze op eens op een rijtje.

Verzadigde vetten

Deze zijn te vinden in:

• smeer-, bak- en  frituurvetten die in de koelkast of bij afkoeling niet meer smeerbaar zijn (ook al zijn ze van plantaardige oorsprong): vb. roomboter, reuzel, margarine, Bertolli, Balade, …;

• volle melkproducten: vb. volle melk, volle melkpoeder, volle yoghurt, slagroom, ijsroom en roombereidingen;

• vet vlees: vb. vet varkenvlees (o.a. kotelet), lamsvlees, schapenvlees, worsten, gehakt, spek, pensen, blinde vinken en orgaanvlees;

• vette vleeswaren: vb. fricandon, lunchworst, salami, paté, vleessalade, américain préparé, kip curry en vleesconserven;

• sauzen: vb. mayonaise, braadsaus en andere vette sausen, zoals béarnaisesaus, tartaar, ...;

• eidooier: een eidooier is rijk aan cholesterol;

• producten waarin margarine of boter wordt verwerkt: vb. chocolade, pralines, snoep, gebak, koekjes, rozijnen- en suikerbrood;

• bepaalde noten: vb. kokosnoot en gezouten pinda’s;

• bepaalde olie: vb. kokosnootolie en palmolie;

• schaal- en schelpdieren: vb. oesters, mosselen en garnalen;

• visconserven in olie of met een saus: vb. makreel in tomatensaus en sardines in olijfolie.

Onverzadigde vetten

Deze vind je vooral in:

• vis: eet bij voorkeur twee keer per week vis (zowel de magere als vette soorten);

• olie: vb. arachide-, olijf-, soja-, maïs- en zonnebloemolie. Ververs de olie om te frituren nadat je deze 8 keer gebruikt hebt;

• dieetmargarine: vb. Becel, Vitelma, …;

• dieetmargarine om te bakken en braden: vb. Becel ‘bakken en braden’ en Vitelma ‘bakken en braden’.

Als we denken aan vetten, denken we meteen ook aan ‘cholesterol’. Dat is een vetachtige stof die aanwezig is in het omhulsel van onze lichaamscellen. De lever produceert drie vierden van de aanwezige cholesterol in ons lichaam. De rest wordt door ons lichaam opgenomen via de voeding.

Er bestaan 2 soorten cholesterol:

• LDL-cholesterol = slechte cholesterol;

• HDL-cholesterol = goede cholesterol.

Als we het hebben over een te hoog cholesterolgehalte in het bloed, dan bedoelen we het LDL-cholesterol (slechte cholesterol). LDL-cholesterol wordt gebruikt voor de opbouw van de lichaamscellen en hormonen. Als een cel cholesterol nodig heeft, dan vangt de cel de LDL-cholesterol uit de bloedbaan. Als de cellen de LDL-cholesterol niet meer nodig hebben, dan blijft de rest van de LDL-cholesterol in het bloed rondcirkelen. Dit is gevaarlijk, want het kan dan aan de wand van de slagaders gaan vastplakken. Hierdoor kunnen de slagaders langzaam dichtslibben en dat kan weer hart- en vaatziekten, zoals een hartaanval of een hersenbloeding, veroorzaken. Als er teveel LDL-cholesterol in het bloed zit, dan komt de HDL-cholesterol in actie. Dit is de ‘goede cholesterol’. De HDL-cholesterol vervoert het te veel aan LDL-cholesterol in het bloed naar de lever. Via de lever gaat de cholesterol naar de darmen en kan het via de ontlasting ons lichaam verlaten.

Bij een volwassen persoon streeft men naar een totaal cholesterolgehalte van maximum 190 mg cholesterol per dl bloed.

Hoe cholesterol in de voeding vermijden?

• Gebruik maximum één ei per week.

• Gebruik geen roomboter;

• Drink maximum één glas alcoholische drank per dag;

• Vermijd verzadigde vetten.

Belangrijke opmerking

De volgende margarines brengen een daling van het cholesterolgehalte in het bloed teweeg:

• Becel Pro-Activ;

• Benecol margarine of Benecol light.

Benecol margarine kan ook gebruikt worden om te bakken. Becel Pro-Activ mag niet worden gebruikt voor warme bereidingen. Van Benecol bestaat er eveneens een yoghurt en smeerbaar broodbeleg. Indien je een hoog cholesterolgehalte hebt, kunnen deze producten geen wonderen verrichten en is het aan te raden om je huisarts of specialist te raadplegen.

Tot slot

Alle levensmiddelen, die van nature cholesterolarm zijn en waarvan geen vet bij de bereiding is toegevoegd, zijn toegelaten.

In voeding zijn ook beschermende stoffen terug te vinden.

• Voedingsvezels: deze zorgen voor een verminderende opname van cholesterol in het bloed. Voedingsvezels zijn vooral terug te vinden in groenten, fruit, aardappelen, peulvruchten, volkoren brood, volkoren deegwaren en rijst. Eet dus dagelijks zo’n 300 gram groenten en twee à drie stukken fruit per dag.

• Vitaminen: deze helpen cholesterolafzetting in de slagaders tegen te gaan. Vooral vitamine C (te vinden in groenten en fruit), carotenoïden (in wortelen en groene groenten), vitamine E en foliumzuur (in groene bladgroenten) oefenen dit positieve effect uit.

• Antioxidanten: deze gaan de oxidatie van cholesterol tegen. Antioxidanten zijn terug te vinden in groenten, fruit en rode wijn (met mate: vrouwen maximum één glas per dag, mannen 2 glazen).

• Soja: zorgt voor een verminderde opname van cholesterol in het bloed via stimulatie van de levercellen om cholesterol af te voeren. Deze zijn terug te vinden in sojaproducten.Om het effect van soja optimaal weer te geven dien je dagelijks minimum 500 ml sojaproducten, verrijkt met calcium te gebruiken.

• Omega-3-vetzuren: deze werken beschermend voor de bloedvaten, verbeteren de intellectuele prestaties en zouden beschermen tegen depressie. Omega-3-vetzuren zijn terug te vinden in vette vis zoals zalm, tonijn, paling en ook in koolzaadolie. Probeer twee keer per week vlees te vervangen door vis en wissel af tussen vette en magere vis. Let op met vissalades die je kant en klaar kan kopen. Hier zijn extra vetten (o.a. mayonaise) aan toegevoegd waardoor het terug minder gezond wordt.

Deze strook kan je overhandigen aan een loketbediende in één van onze kantoren.

Terug  >>